Calendario de reservas da Agrupación Instrutiva de Caamouco

Este é o calendario de reservas da Agrupación Instrutiva. Se queres solicitar o uso das nosas instalacións envía un WhatsApp ou chama ao 680 16 19 29.
As actividades e cursos da Agrupación prevalecerán sempre sobre calquera outra.

Recollemos esta reportaxe de 1993 do primeiro número da Revista A Tenencia, editada pola Agrupación Instructiva de Caamouco, acerca de Don Cirilo.

Feita no seu momento polo seu fillo Roxelio, que con toda a amabilidade e emoción atendeunos e permitenos a publicación en CaamoucoNet do seu esforzo en resumir o perfil dun home bó e xeneroso, e que foi tan importante para a xente de Caamouco. Disfrutádeo! Gracias Roxelio!

UNHA VOCACIÓN MÉDICA E RURAL

Roxelio Pérez Varela

I.- A Orixe

Naceu en Villa María, na provincia de Córdoba da República Arxentina o ano 1892. Fillo de vasco-alavés, Cirilo Pérez de Mendiola Infante e de galega cambadesa María Crespo de Soto, casados na emigración e pais de tres fillos máis: outro varón médico, que estudou tamén en Compostela como seu irmán Cirilo, e finou na súa vila natal na que cumpriu o seu oficio mailo de alcalde perpetuo; as dúas fillas finaron en Vilagarcía de Arousa.

II.- A Imaxe

Foi un home de xenio manso que alancou incansabelmente os camiños de Caamouco e moitas outras parroquias colindantes e que destapa as olas ca mesma maña e naturalidade cas sabas da cama para exploralos seus doentes.

Era un home pequeno e redondo, o lombo dobrado dos loitadores sen fortuna e sen descanso; sólido, de andar mainiño, pero que chegaba ós sitios cunha hora por diante. Levaba o seu oficio sempre enriba, alí onde estivese, unha carteira chea ós topes de aparellos: fonendos, tensiómetro, xeringas, bisturí, agullas de punción e pneumotórax, tanolarios, algodón, vendas, compresas, menciñas de urxencia... e ¡coma non! os seus inseparables forceps que manexaba con grande habilidade. Os demais excedentes necesarios que quedaban fora daquel retáculo en coiro groso, repartíanse nas dependezas do seu gabán gris escuro no que quedaba unicamente espacio para un paquete de caldo de galiña da que liaba algún pito despois do xantar e que lle duraba unha semán ó menos.

A súa cabeza estaba sempre coroada por un sombreiro gris con cinta negra e á ancha que ladeaba hacia diante, caendo en picado sobor do seu poderoso bandullo, labrado polo traballo de moitos caldiños que gustaba de ensoupar co pan de millo, pero que non chegaba a acochala súa ampla fronte; mans ás costas, das que penduraba o maletín que ía soldado á súa figura, e co que semellaba compensala harmonía do seu equilibrio. A toda esta estampa acompañaba a sinfonía permanente e informal dun asubío con notas de inventiva moi persoal, rachado unicamente polo encontro dalgún veciño-cliente que atopaba e con quen paraba para gastar ou recibir algunha broma, ou simplemente debruzar un sorriso tenro e malicioso ó tempo, como só el sabía facer. O seu ollar convertía sempre en cómplice a quen atopaba, cómplice na amizade, dun mesmo entendemento da vida. Era a súa poderosa sintonía coa xente, a nota característica máis salientable: complicidade e tolerancia, comprensión do sentir dos demais; a súa humanidade era a súa liberalidade.

III.- O valor das cousas

O valor da laboura, do seu facer, único xeito de vida, cobrouna fundamentalmente en dignidade e respeto, misturado con máis de un agasallo en especie. Endexamáis posuíu ningún ben material a pesares de ser fillo dun terrateniente e home de negocios. Viviu nunha modesta casa alugada e non tivo medio ningún de locomoción terrestre nin marítima (nin un caiuco sequera), pero ninguén negoulle ren, nese senso viviu como un señor. Tíñao todo sen ser dono de nada.

O seu momento máis arrepiante era cobrar unha consulta privada. Non chegaba a cobrar a terceira parte dos seus honorarios nin por elo se preocupaba nin o tivo lembrado. E máis, cando morreu o seu funeral institucional na parroquial de San Xosé de Ares, fíxose con parte dos cartos dunha antiga débeda da Sociedade Médica de Socorros Mutuos de Ares, de moitos anos atrás (15 ou 20), segundo me dixeran os seus organizadores. Nesa mesma liña, moito tempo despois, máis dunha persoa lembroume que tiña con Don Cirilo a débeda de tal ou cal consulta, dun xeito natural e entrañable, coma si se tratase dun agasallo do defunto (unha herdanza, ¡velaí!).

IV.- O Compromiso

Viviu malos tempos. Licenciouse en Menciña en 1918. Tocoulle atender aquela ben coñecida epidemia gripal como bautismo do seu oficio na Vila de Ares, Mugardos e aledaños. Tempos de tuberculose, fame e miserias. Logo a guerra na que por idade ficou ceibado de frentes e trincheiras. Pola contra amoreóuselle o traballo ó ser dos poucos médicos que quedaron na bisbarra atendendo a xente dos concellos denantes citados e das parroquias limítrofes de Fene e Cabanas. Chegou a coñecer carreiriños, corredoiras, atallos e rueiros coma ninguén, polos que transitaba día e noite (tivo unha colección importante de lanternas), sen compaña as máis das veces. Non quixo acadar arma defensiva algunha, rexeitando as propostas da Benemérita ó caso. Atendendo entroutras as demandas asistenciais dos membros deste corpo armado do mesmo xeito cas dalgún guerrilleiro (escapado) que agochou, mesmo pedindo favores, nas casas de clientes amigos seus.

Nun documento do Servicio de Información e Investigación de F.E.T. de las J.O.N.S. con data de outubro de 1943, figura indiferente no apartado da súa afiliación ou ideoloxía política denantes do "Movimiento" (cando era coñecido o seu republicanismo lerrouxista), datos que como mínimo podían, naquel entón, incluir a calquera nas ringleiras dos non gratos ó Réxime, polo menos.

No seu curriculum profesional datado en Ares a 15 de Outubro de 1943, despois de enumerar dez acreditacións profesionais, no onceavo lugar dí: "...no presenta el documento de pertenecer a la Unión Patriótica por ignorar la persona o Entidad que deba expedirlo". Ainda máis, como home encadrado na Milicia Nacional con responsabilidades de orde na mesma, cometeu o que logo foi considerado un delito de falla de cumprimento: deixala porta aberta a uns presos dos que era responsable. Viron a por el, e curiosamente "as autoridades" que estaban presentes naquel lugar público, fixeron fronte ós seus correlixionarios, apreixando a meu pai, poñendo por diante tódolos seus arrestos. Meu pai, por sorte, non foi a parte algunha...

Cría nun Deus sen intermediarios, e dubidaba da lexitimidade dos seus representantes, cecáis por eticismo relixioso, inda ca súa tolerancia (a pesares do seu carácter tendente sempre á sinceira intemperancia) levouno a ser respetuoso coa Igrexa como institución vencellante de valores útiles para o artellamento social.

Polo que queda dito o seu compromiso foi sempre co home, co doente, fundindo no seu oficio tódala súa persoa. Naqueles tempos nos que o médico xeral cumpría na súa casa e máis nas alleas por riba do 90% das atencións médicas, el foi o médico que foi: sen vacacións, sen horarios, sen domingos, sen noites de descanso e películas enteiras.

V.- O Final

Apéndice 1:

Segundo o devandito, a titularidade do seu oficio estivo vencellada ó Concello de Ares fundamentalmente; logo ó de Mugardos no que traballou nos anos 45-47, e máis tarde nos anos 58-60. En ámbolos dous concellos, independentemente, mereceu a mención oficial do mérito pola súa laboura profesional.

Asentouse en Redes no medio daqueles períodos sendo, como e sabido, o único médico que tivo este fermoso e entrañable pobo ó longo da súa historia.

Finou en Mugardos, en Setembro de 1960, sen chegar a coñecelos mellores tempos que logo viñeron, ós 68 anos de idade con 42 ás costas de servizo, pouco despois de mantela expectativa de xubilación ós 71 anos, como era posible entón.

Morreu ós dous anos de marchar de Redes, sacrificio (o da súa marcha) que fixo influído pola miña nai, mugardesa, para facilitar os meus estudios, achegándonos a Ferrol. Fai catro anos toda aquela humanidade convertida en menos de un kilogramo de peso, trasladouse á sepultura familiar de Ares. Pero sei moi ben co resto do peso do seu amor e a súa humanidade atópase harmónica e equitativamente repartida en moitos corazóns de mulleres e homes de Caamouco e outras parroquias: esa é sempre unha carga liviá.

Apéndice 2:

Fixen gostoso, aínda que con moito medo á responsabilidade esta pequena semblanza do meu pai, atendendo á petición feita pola Xunta Directiva da Agrupación Instructiva de Caamouco. E falo daquel medo, porque ó facer este pequeno traballo tiven que afondar na ferida sempre aberta dos sentimentos, e aínda así deixar no tinteiro moitos datos sen dúbida interesantes ca xente da Bisbarra que conta con máis de 60 anos coñecerá mellor ca min.
Tiven nembergantes ó meu favor o poder alonxarme da súa figura, para ver enteiro o seu perfil, porque para min e os meus irmáns, denantes que pai foi Don Cirilo: un home público máis que privado.

Casa Azul en RedesAcceso
Dende Ares tomar a estrada L-124, pasar Seselle e antes de chegar a un cruzamento con indicativo cara a Redes onde se atopa a casa.

Accesibilidade: Inmediacións: autobús. Recurso: coche, peonil.

Descrición
Construción sen estilo definido, atípica na zona. A súa fachada principal posúe unha especie de torreón de tres alturas. Mentres que as fachadas laterais só son de dúas alturas. Vans enmarcados por perpiaños, entrantes e saíntes, revogados de branco, que resaltan no azul intenso de todo o edificio. Destaca a cornixa voada.


Esta reportaxe podédela atopar en: TurGalicia